असार २८ ।


पश्चिम चितवनका किसानहरुलाई नेपाल सरकारको ५० प्रतिशत अनुदान सहयोगमा कृषि कार्यको लागि टेक्टर वितरण गरिएको छ । प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना अन्तर्गत ५० प्रतिशत अनुदानमा भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १५, २०, २५ र २६ का किसानलाई तीन वटा टेक्टर वितरण गरिएको हो । प्रति टेक्टर १६ लाख रुपैयाँ मूल्य रहेकोमा किसानको आठ लाख रुपैयाँ र परियोजनाको आठ लाख रुपैयाँमा किसानलाई टेक्टर प्रदान गरिएको हो । भरतपुर २६ को प्रगतिशील युवा कृषक समूह, भरतपुर १५ को प्रांगारिक कृषि उत्पादक सहकारी संस्था र भरतपुर २० र २५ को साकम्बरी ताजा तरकारी सहकारीलाई टेक्टर वितरण गरिएको परियोजना प्रमुख वरिष्ठ कृषि अधिकृत सोमनाथ घिमिरेले बताए । प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना अन्तर्गत पश्चिम चितवनको छ सय हेक्टरका सात सय किसान लाभान्वित भएका छन् । परियोजनाबाट अनुदानमा उपलब्ध भएको टेक्टरले किसानको खेतबारी जोत्दा चलनचल्तीको दर भन्दा २० प्रतिशत सस्तोमा जोत्नुपर्ने नियम समेत बनाइएको छ । परियोजना सञ्चालनमा आएपछि उक्त क्षेत्रमा तरकारी उत्पादनमा वृद्धि हुनुका साथै अर्गानिक खेतीतर्फ किसानलाई आकर्षित गरिएको छ । टेक्टर हस्तान्तरण कार्यक्रममा शनिश्चरे कृषि सहकारी संस्थाका अध्यक्ष कर्ण बहादुर सुवेदी, जिल्ला कृषि विकास कार्यालय चितवनका गुञ्जानगर सेवा केन्द्र प्रमुख वेदप्रसाद रेग्मी, टेक्टर खरिद समिति संयोजक बलराम राउत, प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना सञ्चालक समिति सदस्य प्रकास पन्तलगायतले मन्तव्य राखेका थिए । प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना सञ्चालक समितिका सहसंयोजक विजय भुजेलको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा भरतपुर महानगरपालिका वडा नम्बर २१ का वडा अध्यक्ष चित्रसेन अधिकारी प्रमुख अतिथि रहेका थिए ।

असार २८ ।
भरतपुर महानगरपालिकाको विकास योजनाको ६० प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ । चालु आर्थिक बर्ष ०७३÷०७४ मा भरतपुर महानगरपालिकाको ४ सय ४९ ओटा योजना रहेको थियो । हाल सम्म १ सय ५६ ओटा भन्दा बढि योजना सम्पन्न भइसकेको भरतपुर महानगरपालिकाका इन्जिनियर कृष्ण बहादुर मल्ल ठकुरीले जानकारी दिए । महानगरका रणनैतिक सडकहरु करिब करिब अन्तिम चरणमा पुगेका छन् । महानगरपालिकाको रणनैतिक सडक विस्तार कार्यक्रम अन्तर्गत ४ ओटा योजना रहेकोमा १ ओटा मात्रै सम्पन्न भएको छ । अरु ३ ओटा योजनाहरु सम्पन्न हुने क्रममा रहेको मल्लले जानकारी दिए । नगरस्तरिय ९२ ओटा योजनाहरु मध्ये जम्मा २७ ओटा योजना सम्पन्न भएको छ । चालु आर्थिक बर्षका लागि साविक भरतपुर उपमहानगरको ९२ ओटा नगरस्तरिय योजनाहरु लागि ७ लाख ५० हजार रुपैैया बजेट विनियोजन गरिएको थियो । महानगरको मर्मत सम्भार कोषबाट सञ्चालित कार्यक्रम अन्तर्गत ८ ओटा योजनालाइ ९५ लाख ९६ हजार रुपैंया बजेट विनियोजन भएकोमा हाल सम्म २ ओटा योजना मात्रै सम्पन्न भएको छ । स्थानिय विकास मन्त्रालयबाट आएको नगरक्षेत्र विकास कार्यक्रम अन्तर्गत ७ ओटा योजना मध्ये २ ओटा योजना मात्रै सम्पन्न भएको छ । नगरक्षेत्र विकास कार्यक्रमका लागि ६ करोड १७ लाख ९६ हजार रुपैंया बजेट विनियोजन भएको इन्जिनियर मल्लले जानकारी दिए । स्थानिय विकास मन्त्रालयले ठुला पुर्वाधार विकास कार्यक्रमका लागि साविक भरतपुर उपमहानगरपालिकालाइ ९९ लाख ८१ हजार रुपैंया बजेट विनियोजन गरेको थियो । त्यस्तै ७० प्रतिशत जनसहभागिता र ३० प्रतिशत सरकारी लगानीमा निर्माण गर्ने पुर्वाधारका २४ ओटा योजनाहरु मध्ये ७ ओटा योजना सम्पन्न भएका छन् । यस कार्यक्रमका लागि ४ करोड ८६ लाख ९३ हजार रुपैंया बजेट विनियोजना गरिएको थियो । स्थानिय विकास मन्त्रालय र सडक बोर्डबाट आउने बजेट फ्रिज हुने मल्लको भनाइ छ । भरतपुर महानगरको आन्तरिक आयबाट निर्माण गरिने योजनाहरुको बजेट फ्रिज नहुने उनले वताए । यस बर्ष साविक भरतपुर उपमहागरपालिकाले साउन देखि नै काम थाल्ने जनाएको थियो । आर्थिक बर्षको अन्त्य तिर मात्रै जनसहभागिता आउंदा समयमै विकास निर्माणका कार्य सम्पन्न गर्न कठिन भएको उनले वताए ।

सार २८ ।

 

नारायणगढ मुग्लिन सडकमा दिनहुँ आउने पहिरो र सडक विस्तारको प्रत्यक्ष असर सौराह क्षेत्रका होटल व्यवसायमा परेको छ । हाल यो सडकखण्डको सवारी आवागमनमा अवरोध भइरहेको छ । सौराह क्षेत्रमा एक सय ५० भन्दा बढी होटल छन् । नारायणगढ मुग्लिन सडक हुँदै चल्ने साना सवारीले वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गरिरहेका छन् । तर, ठूला र पर्यटकीय बस चल्नसक्ने अवस्थामा छैन । यसको प्रत्यक्ष मारमा सौराहका होटल व्यवसायी परेका छन् । एक ठाउँमा आएको पहिरो सफा गर्न नपाउँदै अर्को ठाउँमा पहिरो जाँदा सौराह हिँडेका पर्यटक पनि बीच बाटोमा अलपत्र छन् । सौराह काठमाडौं उपत्यका बाहिरको दोस्रो पर्यटकीय गन्तव्य हो । पोखरापछि धेरै पर्यटक जाने सौराह विगत एक महिनादेखि सडक अवरोधकै कारण सुनासन बनेको छ । जंगल सफारीदेखि दुलर्भ एक सिंगे गैंडा र बाघ हेर्न आउने स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटक सौराह क्षेत्रमा कमै मात्रमा देखिन्छन् । जंगल सफारीका लागि सबैभन्दा सहज गन्तव्य पनि सौराह नै हो । त्यसमा पनि दुर्लभ मानिने घडियाल तथा विभिन्न प्रजातीका वनस्पति र पशुपंक्षी हेर्न खर्चालु पर्यटक आउने गन्तव्यको रूपमा सौराह क्षेत्रलाई लिइन्छ । सौराह क्षेत्रको समस्याले समग्र पर्यटन क्षेत्रमा असरपर्ने पर्यटन व्यवसायी बताउँछन् । विनाशकारी भूकम्प र भारतीय नाकाबन्दीको चपेटामा परेको सौहारको होटल व्यवसाय पुनः नारायणगढ–मुग्लिन सडक विस्तार र पहिरोको चापमा परेको हो । सामान्य अवस्थामा ३० देखि ४० प्रतिशत अकुपेन्सी हुने सौराह क्षेत्रका होटलमा अहिले १० प्रतिशत पनि अकुपेन्सी नरहेको जंगल सफारी लजका सञ्चालक तथा क्षेत्रीय होटल संघ चितवनका अध्यक्ष सुमन घिमिरे बताउनुहुन्छ ।

भरतपुर महानगरपालिकालाई २०७५ साल भित्र बालमैत्री महानगर घोषणा गर्ने तयारी गरिएको छ । बालमैत्री महानगर घोषणा गर्नको लागि कार्यविधिमा उल्लेख गरिएको ३९ वटा र महानगरले थपेको दुई वटा गरि ४१ वटा सूचक प्राप्त गर्नुपर्ने हुन्छ । चित्रवन नगरपालिका, नारायणी नगरपालिका र कविलास गाविस थपिएर महानगर बनेको भरतपुरमा आगमी २१ महिनाभित्र बालमैत्री नगर बनाउन चुनौति देखिएको छ । २९ वटा वडा रहेको भरतपुर महानगरपालिकामा दुई हजार भन्दा बढी बाल श्रमिक रहेका छन् । दुई वर्ष अगाडिको तथ्यांक अनुसार करिब दुई सय जना बालबालिकाहरु निकृष्ट खालका बालश्रमिकको रुपमा कार्यरत रहेका छन् । महानगरपालिकामा थप गरिएको भूभागमा बालमैत्री अभियान सुरु गर्नुपर्ने र मन्त्रालयबाट स्थलगत अनुगमन हुँदा सूचक पूरा भएको पाइएमा मात्रै बालमैत्री नगर घोषणा हुनेछ । महानगरपालिकालाई बालमैत्री नगर घोषणा गर्न निकृष्ट प्रकारको बालश्रम चुनौति रहेको उल्लेख गर्दै भरतपुर महानगरपालिकाका सामाजिक विकास अधिकृत तुलसी श्रेष्ठ बाल श्रमिक कानुनी र सामाजिक अपराध भएकाले यसको न्यूनीकरणमा सबैको सहयोग आवश्यक रहेको बताउँछन् ।

नेपालमा १५ वर्ष अगाडि २६ लाख बालश्रमिक रहेकोमा हाल १६ लाख बालश्रमिक रहेका छन् । १५ वर्षमा १० लाख बालबालिकालाई बालश्रमबाट मुक्त गरिएकोले सबैको साथ र सहयोग भएमा बालश्रमिक अन्य गर्न सकिने सरोकारवालाहरुको जोड छ । पछिल्लो तथ्यांक अनुसार भरतपुरमा घरेलु कामदारको रुपमा २९ प्रतिशत, होटल रेष्टुरेन्टहरुमा २२ प्रतिशत तथा यातायात क्षेत्रमा ८ प्रतिशत बालश्रम प्रयोग गरिएको छ । निकृष्ट प्रकारको बालश्रम अन्तर्गत रहेका पाँच वटा सूचक पुरा गर्न निकै कठिन रहेको बालबालिकाको क्षेत्रमा काम गर्दै आएको दियालो परिवार नारायणगढका अध्यक्ष केदारनाथ खनाल बताउँछन् ।

असार २८ ।
कास्किमा रहेको सच्चाईको सत्संग लामाचौर १९ले भरतपुरमा रहेको सगरमाथा बालिका सहयोग संरक्षण केन्द्रमा आर्थीक सहयोग गरेको छ । सतंसगले केन्द्रमा आश्रित ९ जना बालिकाका लागी एक वर्ष भरिलाई आवस्यक शैक्षिक सामाग्री प्रदान गरेको छ । त्यहा रहेका बालिका तथा कर्मचारीलाई खानाखुवाउनुका साथै संस्थाको सञ्चालनका लागी संस्थाका अध्यक्ष जे बि लामा लाई नगद ५० हजार हस्तान्तरण गरेको सच्चाईको सतंसंग लामाचौरका अध्यक्ष ज्ञानु लामाले बताए । चितवनमा रहेको सगरमाथा बालिका सहयोग संरक्षण केन्द्रले अनाथ तथा असहाय बालिकाहरुलाई संरक्षण गरी निकै ठुलो योगदान गरेकाले आफुहरु त्यस कार्यबाट प्रभाबित भई आर्थीक तथा शैक्षिक सहयोग गरेको उनको भनाई छ । बिगत केहि वर्ष अगाढी स्थापना भएको सच्चाईको सतंसंग लामाचौरले स्थापना काल देखिनै सामाजिक कामहरुमा सक्रिय भएको र कास्कि बाग्लुङ तथा चितवन लगायत अन्य पहाडि जिल्लाहरुमा रहेका बिभिन्न अनाथलयहरुलाई आर्थीक सहयोग गर्दै आएको सच्चाईको सतंसंग लामाचौरका सञ्चालक ब्यवस्थापक संजय लामाले बताए । आफुहरुले रत्तंदान, बिभिन्न बिद्यालयहरुलाई फर्नीचर प्रदान लगायत अन्य धेरै सहयोगहरु गरेको उनको भनाइ छ । सहयोग हस्तान्तरण कार्यक्रममा बोल्दै सगरमाथा बालिका सहयोग संरक्षण केन्द्रका सञ्चालक जेबि लामाले पोखरा देखि आफनो संस्थालाइृ सम्झिएर सहयोग गर्न आउने दाता प्रति आभार व्यक्त गरे । आफनो संस्थामा निकै गरिव र बिपन्न अनाथ बालिकाहरु रहेकाले उनिहरुको संरक्षणमा सहयोगको खाचो रहेको पनि उनले वताए ।

असार २७ ।
फलफुल तथा तरकारी थोक वजार व्यवसायी संघ चितवनले महानगरपालिकाले आव्हान गरेको टेण्डर प्रक्रिया खारेज गर्न माग गरेको छ । आज संघले भरतपुरमा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरेर महानगरले नारायणगढको फलफुल तथा थोक वजार विस्थापित र विघटन गराउन सुनियोजित ढङ्गले टेण्डर आव्हान गरेको वताएको छ। संघले भरतपुर महानगरका कार्यकारी अधिकृतलाई ज्ञापनपत्र वुझाउदैं आजदेखी चरणवद्ध आन्दोलनका कार्यक्रम समेत घोषणा गरेको छ । भरतपुर महानगरपालिकाले असार ८ गते फलफुल तथा तरकारी थोक वजारमा व्यवसाय गर्नका लागी सार्वजनिक टेण्डर आव्हान गरेको थियो । तर त्यहाँ व्यवसाय गर्दै आएका व्यवसायीले त्यसको विरोध गर्दै आएका छन् । उनिहरुले सर्वपक्षिय समिति गठन गर्न,नगरको खालि ठाँउमा वृहत फलफूल तथा तरकारी थोक वजार निर्माण एवँ स्थान्तरण गर्न कार्यदल गठन र ठेकेदारी प्रथा अन्त्य गर्न माग गरेका छन् । ३ वर्ष्भित्र उपयुक्त स्थानमा बजार स्थानान्तरण र त्यसअवधीमा वार्षिक १५ प्रतिशतले भाडा वृद्धि गर्दै लैजाने यसअघि भएको सहमती महानगरले उलंघन गरेको व्यवसायीको ओरोप छ । जनप्रतिनिधि आउने क्रममानै रहेका वेला न्यूनतम ५५ प्रतिशत भाडा वृद्धि हुने गरि टेण्डर आव्हान भएको फलफुल तथा तरकारी थोक व्यवसायी संघ चितवनका अध्यक्ष थिर प्रसाद धिताल (कृष्ण) ले वताउनु भयो। उहाँले माग सुनुवाई नभए कडा आन्दोलनका कार्यक्रम संचालन गर्ने चेतावनी दिनुभयो । यस्तै सोहि पत्रकार सम्मेलनमा वोल्दे उद्याग वाणिज्य संघ चितवनका वरिष्ठ उपाध्यक्ष राजु श्रेष्ठले महानगरको कदम गलत भएको भन्दै व्यवसायीको आन्दोलनमा उवासंघले साथ दिने वताउनु भयो । २०५० सालवाट संचालनमा आएको सो फलफुल तथा तरकारी थोक वजारमा ५७ वटा व्यवसायीक स्टल रहेका छन् ।

असार २६ ।


उपप्रधान एवं परराष्ट्र मन्त्रि कृष्णबहादुर महराले नेपालको आर्थिक समृद्धिका लागि राज्यको स्पष्ट भिजनको अभाव रहेको वताएका छन् । रत्ननगर उद्योग बाणिज्य संघको १८ औं साधारण सभा तथा ८ औं अधिबेशनलाइ सोमबार सम्बोधन गर्दै मन्त्रि महराले आर्थिक समृद्धिका लागि स्रोत साधन र श्रमिक प्रयाप्त रहेपनि स्पष्ट भिजन नहुंदा समस्या भएको वताएका हुन् । आर्थिक क्रान्तिका लागि राज्यको तिन खम्बे अर्थनिति नै उत्कृष्ट रहेको वताउंदै उनले यसको कार्यान्वयन गर्न उद्योगि व्यवसायीहरुलाइ आग्रह गरे । सरकारले आन्तरिक उत्पादन बृद्धिका लागि लगानीमैंत्री बातावरण बनाउनुपर्ने वताए । पुर्व अर्थमन्त्रि समेत रहेको उपप्रधानमन्त्रि महराले चितवनको पर्यटन पुर्वाधार र कृषि उत्पादनमा प्रशस्त सम्भावना रहेको वताए । राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा यहांको निजि क्षेत्रले उल्लेखनिय योगदान पु¥याएको भन्दै उनले आर्थिक समृद्धिका लागि सरकारी, सहकारी र निजी क्षेत्र सहकार्य गर्नुपर्ने वताए । सांसद काशिनाथ अधिकारीले चालु आर्थिक बर्षको ११ महिनाको अवधिमा ९ खर्बको सामान आयात गरेको वताए । आयातित सामानको प्रतिस्थापनका लागि निजी क्षेत्रको लगानी बढाउन लगानीमैंत्री बातावरण बनाउनुपर्ने उनको भनाइ छ । नितिगत सुधारका लागि सरकारले ठोस कदम चाल्नुपर्ने उनले वताए । नेपाल उद्योग बाणिज्य महासंघ प्रदेश नं. ५ का संयोजक तथा एक जिल्ला एक उत्पादन कार्यक्रमका प्रमुख गुणनिधि तिवारीले आर्थिक समृद्धिका लागि निजी क्षेत्रको भुमिका महत्वपुर्ण रहने वताए । उद्योग स्थापना र बन्द भएका उद्योगको पुन सञ्चालनका लागि सरकारले प्रकृया थाल्नुपर्ने वताए । चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायण प्रसाद भट्टले सरकारी निकाय संग सहकार्य गर्ने विश्वासीलो वातावरण निजी क्षेत्रले निर्माण गर्न आग्रह गरे । केहि उद्योग व्यवसायीले सेवा प्रवाहमा सिण्डिकेट गर्ने गरेको वताउंदै त्यस्ता गतिविधि अन्त्य गर्न सुझाव दिए । रत्ननगर नगरपालिकाका प्रमुख नारायण बनले नारायणगढ मुग्लिन सडक विस्तार कार्यको ढिलासुस्तिले सौराहको पर्यटक संख्यामा कमि आएको भन्दै सरकारको ध्यानाकर्षण गरे । त्यस्तै रत्ननगर लगायत चितवनकै पर्यटन विकासका लागि पोखरा चितवन हवाई मार्ग सुचारु गर्नुपर्ने उनको धारणा छ । त्यस्तै मुख्य राजमार्गमा अन्तर्गतको रत्ननगरको सडक निर्माणमा ढिला भएको भन्दै उनले डिभिजन सडकले लापरबाहि गरेको वताए । यसविच रत्ननगर उद्योग बाणिज्य संघको अधिबेशन केहि ढिलो गरि शुरु हुने भएको छ । यसअघि सर्व सम्मत नयां कार्यसमिति चयन गर्ने भनिएको भएपनि विभिन्न गुटका व्यवसायीको असमझदारीले निर्वाचन गर्ने तयारी गरिएको हो ।

More Articles ...