माघ ०४ ।


डेंगु रोगका कारण पछिल्लो समय चितवनमा एक जनाको मृत्यु भएको छ । जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय चितवनका कीट नियन्त्रण निरीक्षक राम केसीका अनुसार मृत्यु हुनेमा मकवानपुर जिल्ला हाँडीखोला–३ बस्ने ७९ वर्षीय पुरुष रहेका छन् । उनलाई मकवानपुर अस्पतालबाट उपचारका लागि पुस २० गते चितवन पठाइएको थियो । भरतपुर अस्पतालमा उपचारका क्रममा उनको पुस २५ गते मृत्यु भएको उनले बताए ।चालु आवमा एक हजार १०५ जनाको डेंगु परीक्षण गरिएकोमा ५७ जनामा संक्रमण भेटिएको थियो । यस्तै स्क्रब टाइफस ३७१ जनामा संक्रमण भेटिएको केसीले जानकारी दिए । एक हजार ६७० जनाको परीक्षण गरिएकोमा सो संख्यामा संक्रमित भेटिएको उनले बताए । योसँगै चालु आवमा विभिन्न रोगको संक्रमणबाट मृत्यु हुनेको संख्या १० जना पुगेका छन् । स्क्रब टाइफसबाट साउनमा एक जना भदौमा एक जना र कात्तिकमा एक जनाको मृत्यु भएको थियो । चिकनगुनियाका कारण भदौमा एक जना र कात्तिकमा एक जनाको मृत्यु भएको जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय चितवनले जनाएको छ । स्क्रब टाइफस र डेंगुको लक्षण अत्यधिक ज्वरो आउने, टाउको दुख्नेलगायत लक्षण उस्तै हुने भएकाले लक्षण देखिने बित्तिकै चिकित्सकको सल्लाह लिन जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयले सबैलाई आग्रह गरेको छ ।

माघ ०४ ।


नर्सहरुले बिहीबारदेखि ८ घन्टा ड्युटी छाडेका छन् । एक हप्ताअघि ११ बुँदे माग अघि सार्दै उनीहरुले आन्दोलन घोषणा गरेका थिए। स्वास्थ्य मन्त्रालयले उनीहरुका मागको सुनुवाइ नगरेपछि पूर्व कार्यतालिका अनुसार बिहीबारदेखि तीन दिनसम्म उनीहरुले बिहानदेखि दिउँसो ४ बजेसम्म ८ घन्टाका लागि ड्युटी छाड्ने घोषणा गरेका हुन्। तीन दिनभित्र पनि माग पूरा नभए माघ ७ गते २४ घन्टा नै ड्युटी छाडेर स्वास्थ्य मन्त्रालयमा धर्ना दिने भएका छन्। उनीहरुले मानव अंग प्रत्यारोपण केन्द्रबाट निष्काशन गरिएका नर्सिङ कर्मचारीहरुलाई बिनासर्त पुनर्बहाली, अधिकारसहितको नर्सिङ सेवा महाशाखा पुनर्स्थापना, जनतालाई गुणस्तरीय नर्सिङ सेवा दिनका लागि नेपाल सरकारले बनाएको नर्स बिरामीको अनुपात सबै अस्पतालमा यथाशीघ्र लागू, नेपाल सरकारका नर्सहरुलाई उपलब्ध गराइरहेको न्यूनतम तलबभत्ता सरह विभिन्न निजी स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत नर्सलाई पनि तहगत हिसाबबाट उपलब्ध हुनुपर्ने लगायतका ११ माग राखेका छन् ।

माघ ०४ ।


चितवनमा सवारी दुर्घटनामा परी ६ महिनाको अवधिमा ५५ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको छ । जिल्ला ट्राफिक कार्यालय भरतपुरले साउनदेखि पुस मसान्तसम्म सडक दुर्घटनामा परी ५५ जनाको ज्यान गएको जानकारी दिएको हो । रत्ननगरको टिकौलीमा जारी रत्ननगर महोत्सवअन्तर्गत मंगलबार रत्ननगरमा आयोजना गरिएको सडक सचेतनासम्बन्धी प्रशिक्षण कार्यक्रममा जिल्ला ट्राफिक कार्यालय भरतपुरका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक सन्तोष पन्तले चितवनमा ६ महिनामा १०० वटा सवारी दुर्घटना भएको र सोही दुर्घटनामा परी ५५ जनाले ज्यान गुमाएको जानकारी दिए । पुस महिनामा मात्र सवारी दुर्घटनामा परी पाँच जनाको ज्यान गएको पन्तले जानकारी दिए । मृत्यु भएका मध्ये २९ प्रतिशत मान्छेको नारायणगढ–मुग्लिन सडकखण्डमा भएको दुर्घटनाले भएको उनले जानकारी दिए । आर्थिक वर्ष २०७३÷०७४ मा चितवनमा १६३ जनाको सवारी दुर्घटनाकै कारण मृत्यु भएको पन्तले बताए । सो आर्थिक वर्षमा २५८ वटा सडक दुर्घटना भएको र सोही दुर्घटनामा परी १६३ जनाको मृत्यु भएको उनले बताए । नेपालमा सरदर दैनिक चार जनाको सवारी दुर्घटनाकै कारण मृत्यु हुने गरेको छ । जिल्लामा भएका अधिकांश दुर्घटना सवारी साधनको तीव्र गतिका कारण हुने गरेको पाइएको प्रहरी निरीक्षक पन्तले बताए । सवारी चालकले १० प्रतिशत गति घटाउने हो भने ३८ प्रतिशत मृत्यु रोक्न सक्ने सम्भावना देखिएको उनले बताए । अहिलेको अनुपातभन्दा सवारी सधनको गति १० प्रतिशत बढ्यो भने ५४ प्रतिशत मृत्यु बढ्ने पन्तले बताए । चालकले मादक प्रदार्थ सेवन, थकान र निद्रा, तनाव, उत्तेजना, भावुक अवस्था, सडकको दूरा अवस्था र पुराना सवारी साधनका कारण जिल्लामा सवारी दुर्घटना बढेको उनले बताए । सात लाख जनसंख्या रहेको चितवनमा एक लाख ४८ हजार सवारी साधनको चाप रहेको पन्तले बताए । जिल्लामा सडक दुर्घटना बढ्दै गएको भए पनि दुर्घटना न्यूनीकरणको लागि ट्राफिक प्रहरीमा जनशक्ति अभाव रहेको पन्तले बताए । जिल्ला ट्राफिक कार्यालय भरतपुरको मातहतमा ४९ जना मात्र ट्राफिक प्रहरीहरु रहेका छन् । ४९ जनाले मुग्लिनदेखि लोथर र माडीसम्म पुग्नुपर्ने बाध्यकारी अवस्थाका कारण समस्या भएको पन्तले बताए । उनले सवारी साधन कति किलोमिटर गुड्यो भन्ने चेक गर्ने यन्त्रसमेत सरकारले उपलब्ध गराउन नसकेको गुनासो गरे । सडक दुर्घटनाको अवस्था र न्यूनीकरणको लागि अध्ययन गरिरहेका नेपाल अटो मोबाइल्स एशोसियसनका केन्द्रीय महासचिव गोविन्द्र भट्टराईले नारायणगढ–मुग्लिन सडकखण्डमा खास गरी बिहानको समयमा सवारी दुर्घटना हुने गरेको बताए । राति १ बजेदेखि बिहान ५ बजेको बीचमा यो सडकखण्डमा सवारी दुर्घटना हुने गरेको भन्दै उनले यसको न्यूनीकरणको लागि चालक सचेत हुन जरुरी रहेको बताए । सो सडकका ८२ प्रतिशत दुर्घटना बिहानको समयमा हुने गरेको जानकारी दिए । उनले सडकको दूरा अवस्था र अत्यधिक सवारी साधनको आयतका कारण पनि नेपालमा सडक दुर्घटना बढेको बताए ।

माघ ०३ ।


एटुजेड मोबाइल हाउसको बम्पर योजना अन्तर्गत नारायणगढ निवासी सुक बहादुर थापा मगरले यमाहा फ्यासिनो स्कुटर प्राप्त गरेका छन् । नारायणगढ दियालो रोड निवासी मगरले तिहारमा एटुजेड मोबाइल हाउस लायन्सचोकबाट सामसुङ जे सेभेन प्रो मोबाइल खरिद गरेका थिए । ३० हजार रुपैंयामा मोबाइल खरिद गरेका मगरलाइ स्कुटरको बम्पर उपहार प्राप्त गर्न सफल भएका हुन् । उनलाइ बुधबार एक कार्यक्रमका विच मोबाइल आउसका सेल्स म्यानेजर बालकृष्ण अधिकारीले स्कुटरको चावि हस्तान्तरण गरेका हुन् । उपहार विजेताको नाम यसअघि नै माघ १ गते नारायणी नदि किनारमा भएको नेपथ्य कन्सर्टमा सार्वजनिक गरिएको थियो । एटुजेड मोबाइल हाउसले आफ्ना भाग्यमानी सेवाग्राहिलाइ बम्पर योजना अन्तर्गत स्कुटर उपहार दिंदै आएको छ ।

माघ ०४ ।
भारतमा रहेका अधिकांश नेपाली श्रमिकहरु आफ्नो घर फर्किने बेलामा सीमा नाकामा लुटिने गरेका छन् । काम गर्ने ठाउँमा समेत अप्ठ्यारो पर्ने गरेको भएपनि आप्रवासी श्रमिकका समस्या समाधानको बारेमा कुनै पनि सरकारले ठोस पहल गर्न सकेको छैन । नेपालका सरकार प्रमुखहरु भारत भ्रमणमा गएको बेलामा समस्या राख्दा समेत सुनुवाई नभएको श्रमिकहरुले गुनासो गरेका छन् । खुला सिमानाका कारण रोजगारीको लागि नेपालबाट भारतमा धेरै संख्यामा नेपालीहरु पुगेका छन् । नेपाली नागरिकताधारी व्यक्ति भारतमा गएर काम गर्दा नेपालको कुनै पनि सरकारी कागजातले काम गर्दैन । भारतमा काम गरेर घर फर्किने बेलामा भारतीय सरकारी कागज नहुँदा सीमानाकामा नेपाली श्रमिकहरु ठगिने गरेका संयुक्त नेपाली महासंघ मुम्बैका पूर्व अध्यक्ष जगतबहादुर सिंह बताउँछन् ।

धेरै वर्षसम्म काम गरेका नेपालीहरुले समेत भारतीय रासन कार्ड, आधारकार्ड नपाउँदा आफूले काम गर्ने संस्थाबाट पाउने सुविधाबाट समेत बन्चित हुन परेको छ । प्रवासी नेपालीहरुको समस्या समाधानको लागि नेपाल सरकारले ठोस कदम चाल्नुपर्ने मुम्बैमा बस्दै आएका देवीसिंह खड्काको भनाइ छ ।

भारतमा नेपालीको समस्या समाधान गर्नको लागि भन्दै धेरै संघसंस्थाहरु स्थापना भएपनि आपसमा मिलेर काम गर्ने सकेका छैनन् । नेपालमा हुने हरेक परिवर्तनमा भारतमा बस्दै आएका नेपालीहरुको भूमिका महत्वपूर्ण हुने गरेको भएपनि सरकारले उनीहरुलाई बेवास्ता गरेको प्रनेस मुम्बैका महासचिव डम्बर रावलले गुनासो गरे ।

नेपालबाट रोजगारको लागि भारतमा पुगेका व्यक्तिहरुको एकिन तथ्यांक सरकारसँग छैन । नेपालीहरु भारतीय सिमानामा लुटिने समस्या धेरै पुरानो भएकोले यसका बारेमा उच्चस्तरीय छलफलमा कुराहरु उठ्ने गरेको भारत स्थीत नेपाली राजदूतावासका निमित्त राजदूत भरत रेग्मी बताउँछन् ।

भारतमा रोजगारका लागि गएका धेरै नेपालीहरुको मुम्बै, दिल्ली जस्ता ठूला सहरहरुको कारागारमा गल्ती बिना नै सजाय भोग्दै आएका छन् । भारतमा रहेका नेपाली श्रमिकहरुको समस्या समाधानको लागि सरकारले उचित कदम चाल्नुपर्ने प्रवासी नेपालीहरुको माग रहेको छ ।

माघ ०४ ।


तामाङ समुदायले बिहीबार सोनाम ल्होसार पर्व मनाएका छन् । माघ शुक्ल प्रतिपदाका दिन मनाउने सोनाम ल्होसार अर्थात् नयाँ वर्ष पर्व बिहीबार विविध कार्यक्रम आयोजना गरि मनाएका हुन् । मञ्जुश्री पात्रोअनुसार माघ शुक्ल प्रतिपदादेखि चरा वर्ष पूरा गरी कुकुर वर्ष प्रवेश हुन्छ । प्रत्येक वर्ष माघ शुक्ल प्रतिपदाका अवसरमा विभिन्न कार्यक्रम गरी सोनाम ल्होसार पर्व मनाइन्छ । मुसा, गाई, बाघ, खरायो, ड्रागन (मेघ), सर्प, घोडा, भेडा, बाँदर, चरा, कुकुर र सुँगुर गरी १२ वर्गमा सोनाम ल्होसारलाई विभाजन गरिएको बौद्धनाथ क्षेत्र विकास समितिका पूर्वअध्यक्ष एवं तामाङ समुदायको चाड पर्वका विषयमा खोज अनुसन्धानमा सक्रिय सम्पूर्णकुमार लामाले जानकारी दिए। ल्होसारका १२ वटै वर्ष पशुपक्षीको नामबाट गणना गरिएकाले तामाङ समुदाय प्रकृतिपूजक रहेको अर्का अनुसन्धानकर्ता टीका शेर्पाले बताए । ल्होसारको अबसरमा सरकारले बिहीबार सार्वजनिक विदा दिएको छ । तर यस वर्षको सोनाम ल्होछारको तिथिको विषयमा तामाङ समुदायमा विवाद भएको छ । नेपाल राष्ट्रिय तामाङ घेदुङले माघ ४ गते र नेपाल तामाङ घेदुङले फागुन ४ गते पर्व मनाउने फरकफरक तिथि घोषणा गरेपछि विवाद भएको हो । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिअन्तर्गत निर्मित पात्रोमा सोनाम ल्होछार यो वर्ष माघ ४ गते र फागुन ४ गते ग्याल्बो ल्होछार उल्लेख छ ।

माघ ०३ ।


रत्ननगर नगरपालिका भित्र दैनिक ४५ हजार लिटर दुध उत्पादन हुने गरेको तथ्यांक सार्वजनिक गरिएको छ । व्यवसायिक पशुपालक कृषक समाज नगर समन्वय समितिले पहिलो पटक नगर भित्रको तथ्यांक संकलन गरेर बुधवार सार्वजनिक गरेको हो । यसअघि नगर भित्र दुध उत्पादनको कुनै तथ्यांक लिईएको थिएन् । पशु स्वास्थ्य तथा दुग्ध व्यवसायको वर्तमान अवस्था,अवसर र चुनौती विषयक अन्र्तक्रिया कार्यक्रममा बुधवार यो तथ्यांक सार्वजनिक गरिएको हो । रत्ननगर महोत्सव अन्र्तगत पशुपंक्षी र दुध उत्पादनको विकासका लागि रत्ननगर उद्योग वाणिज्य संघ अन्र्तगतको पशुपंक्षी प्रर्वद्धन समितिले कार्यक्रम गरेको थियो । व्यवसायिक पशुपालक कृषक समाज नगर समन्वय समिति रत्ननगरका अध्यक्ष किशोर वगालेका अनुसार यस नगरमा दुग्ध उत्पादक सहकारी सस्था र फर्मबाट दैनिक ३५ हजार र अन्य गरी करिव ४५ हजार लिटर दुध उत्पादन हुदै आएको वताए । यो हिसाव अनुसार रत्ननगरमा वार्षिक ९० करोड ३३ लाख रुपैयाको दुधको मात्रै कारोवार हुने गरेको समाजका अध्यक्ष वगालले वताए । रत्ननगरमा २१ वटा दुग्ध उत्पादक सहकारी संस्था र ४८ वटा पशु फर्म दर्ता भएर संचालनमा छन् । रत्ननगरमा यो परिमाणमा दुध उत्पादन गर्ने कृषकहरु भने खुसीका साथ पशुपालन व्यवसाय गर्न नसकेको भन्दै दुध वेचेर नाफा हुने वातावरण मिलाउन सरकारसंग माग गरेका छन् । पशु विमा,घाँसखेती र मेसिनको अभावका कारण यो व्यवसाय संचालनमा समस्या आएको समाजका अध्यक्ष वगालेले वताए । बीमा गरेवापत पाउनु पर्ने ९० प्रतिशत रकम दिन सम्वन्धीत कम्पनीले आनाकानी गर्छ समाजका अध्यक्ष वगालले भने – विमाको ५० प्रतिशत मात्र दिन्छन् ,अझ कम्पनीहरुबाट किर्ते गराई आवश्यक प्रक्रिया नपुगेको भनि दुख दिने मात्र काम भएको छ ,यसले किसान मारमा छन् । कार्यक्रममा पशुपंक्षी विकास मन्त्रालयका सचिव डाक्टर विश्वनाथ ओलीले नेपाललाई दुधमा आत्मनिर्भर वनाउने सरकारको लक्ष्य रहेको भन्दै पशुपंक्षीको विकास र दुध उत्पादनका लागि किसान लक्षित कार्यक्रम गर्दै आएको वताए । सो अवसरमा व्यवसायिक पशुपालक कृषक समाज,पशुपंक्षी वजार निर्देशनालय,पशु विभागले २० जना पशुपालक किसान तथा फर्महरुलाई पुरस्कृत गरेका थिए । समाजका सचिव टोमराज भट्टराईका अनुसार नगर भित्रका उत्कृष्ठ दुग्ध उत्पादक सहकारी सस्था ४ वटा,घाँसखेती गर्ने ४ जना कृषक,व्यवसायिक तर्फ उन्मुख ४ जना कृषक,उत्कृष्ठ गाई फर्म ४ वटा र उत्कृष्ठ भैसी फर्म ४ वटालाई पुरस्कृत गरिएको हो । रत्ननगर उद्योग वाणिज्य संघले प्रत्येक महोत्सवमा कृषिको प्रर्वद्धनका लागि कुनै एक क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्दै आएको छ । यसअघि उद्योग वाणिज्य संघले मह,केरा,माछा लगायतलाई प्राथमिकता दिएकोमा यस पटक वंगुर र पशुपालनलाई विषेश जोड दिएको संघका अध्यक्ष राजाराम रेग्मीले जानकारी दिए ।

More Articles ...