साउन ८ ।
मुग्लिन–नारायणगढ सडकखण्डको स्तरोन्नतीको काम सुरु भएयताका २८ महिनामा दुर्घटनामा ६१ जनाको ज्यान गएको छ । अहिलेसम्म ६४ वटा दुर्घटना भएको र ती दुर्घटनामा ६१ जनाले ज्यान जानुका साथै एक सय ७३ जना घाइते भएको जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय चितवनले जनाएको छ । यो अवधिमा दुर्घटनामा परि आयोजनामा कार्यरत एकजनाको ज्यान गएको छ भने तीनजना घाइते भएको आयोजनाका इन्जिनियर शिव खनालले जानकारी दिए । उक्त सडक खण्डमा आर्थिक वर्ष २०७२÷०७३ मा १४ जना र आर्थिक वर्ष २०७३÷०७४ मा ४७ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । उक्त सडक खण्डमा दुई वर्षको अवधिमा जम्मा ६४ वटा दुर्घटना भएका थिए । उक्त दुर्घटनाबाट परि एक सय ४८ जना घाइते भएका जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय चितवनका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक सन्तोष पन्तले जानकारी दिए । विक्रम सम्वत् २०७२ साल बैशाख महिना बाट मुग्लिन–नारायणगढ सडकखण्ड स्तोरोन्नतीको काम सुरु भएकोमा आयोजनाको काम ढिलो हुँदा तेस्रो पटक म्याद थपिएको छ । अहिलेसम्म ५० प्रतिशत काम सकिएकाले तेस्रो पटक थपिएको म्याद सन् २०७४ फागुन ८ गतेसम्म सडक स्तरोन्नतीको काम सकिने अपेक्षा गरिएको नारायणगढ मुग्लिङ सडक आयोजनाका सूचना अधिकारी ईन्जिनियर शिव खनालले बताए । उक्त सडकमा पछिल्लो समय दिनहूँ जस्तो पहिरो जादा सडक अवरुद्ध हुनुका साथै यात्रुहरु मर्कामा पर्ने गरेका छन् ।

साउन ८ ।
चितवनको भरतपुर महानगर र रत्ननगर नगरपालिका बीचमा पर्ने टिकौली जंगलस्थित जैविकमार्गमा वन्यजन्तुमाथि भएको असरबारे अनुगमन गर्न लागिएको छ । क्यामराट्रापिङ विधिमार्फत यहाँ आवजतजावत गर्ने संरक्षित वन्यजन्तुमा परेको असरबारे अध्ययन हुन लागेको हो । पूर्व–पश्चिम राजमार्गसँगै जोडिएको सो क्षेत्रमा संरक्षित वन्यजन्तुको आवतजावतको अवस्था तथा मानवीय र सवारी चापका कारण तिनीहरुमा परेको प्रभावबारे अध्ययन गर्न लागिएको हो । राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष, जैविक विविधता संरक्षण केन्द्र सौराहाका प्रमुख डा चिरञ्जीवी पोखरेलले अनुगमनका लागि जंगल क्षेत्रमा क्यामेरा राख्न अहिले आवश्यक प्राविधिक तथा आन्तरिक तयारीका काम भइरहेको जानकारी दिए । साउन महिनाभित्रै क्यामेरा जडान भइसक्ने उनको भनाइ छ । सो क्षेत्रमा विभिन्न स्थानमा क्यामेरा राखेर यहाँ वन्यजन्तुको आवागमन र तीनमा परेको असरबारे अध्ययन गरिने जनाइएको छ । चितवन निकुञ्जका सूचना अधिकारी नुरेन्द्र अर्यालले बरण्डाभार क्षेत्रमा बाघको उपस्थितिबारे अनुगमन गरिएको भए पनि सडकलाई नै केन्द्रित गरेर क्यामरा ट्रयापिङबाट अनुगमन नभएको जानकारी दिए । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोष, जिल्ला वन कार्यालय तथा स्थानीय सामुदायिक वन र बरण्डाभार उपभोक्ता समितिको सहकार्यमा उक्त कार्यक्रम सञ्चालन गर्न लागिएको हो । सो क्षेत्रमा ५ देखि १० वटासम्म क्यामेरा राखेर अनुगमन गरिने जनाइएको छ । मुख्यतया वन्यजन्तुको आवागमनबारे अनुगमन गरिने कोषका संरक्षण अधिकृत सन्तोष भट्टराईको भनाइ छ । यसअघि, चितवन निकुञ्जमा बाघको अध्ययन गरेका कोषका अनुसन्धान अधिकृत बाबुराम लामिछानेले लामो समय लगाएर यहाँको अध्ययन हुने जानकारी दिए । सो क्षेत्रको सुरक्षामा चुनौती भएपछि यहाँ अहिले अस्थायी सुरक्षा चौकी स्थापना गरेर गाडी रोक्न बन्द गरिएको छ ।

साउन ८ ।
बिग्रिएर बनेको महिना दिन नपुग्दै जमिनमुनि गाडिएको बिजुलीको तारमा समस्या हुँदा दक्षिण चितवनको माडी पाँच दिनदेखि अन्धकार भएको छ । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र जमिनमुनि गाडिएको तारमा समस्या हुँदा साउन ३ गतेबाट यहाँ विद्युत् सेवा अवरुद्ध हुन पुगेको हो । आइतबारसम्म पनि निर्माण कम्पनीले सो समस्याको विषयमा कुनै चासो नदिएको स्थानीयवासीले बताएका छन् । जमिनमुनि गाडिएको तार सात स्थानमा गाँसिएको छ । सोमध्ये दुई स्थानमा डढेको जस्तो कालो लागेको पाइएको भए पनि परियोजना हस्तान्तरण नहुँदा आफूहरुले हेर्न नपाएको नेपाल विद्युत् प्राधिकरण, भरतपुर वितरण केन्द्रका इन्जिनियर राजेन्द्र पौडेलले बताए । स्थानीय उपभोक्ताहरु प्राधिकरणलाई गाली गरिरहेका उल्लेख गर्दै पौडेलले समस्याबारे कुरा गर्दा निर्माण कम्पनीले हामी आफैँ आएर हेर्छौं भनेका बताए । हस्तान्तरण नभएको परियोजना विद्युत प्राधिकरणले सिधै गएर हेर्न नमिल्ने पौडेलको भनाइ छ । परियोजनाले समस्या हेर्ने जिम्मा ठेकेदारलाई दिएकाले ठेकेदारको लापरबाहीका कारण समस्या बेलैमा पहिचान हुन नसकेको आरोप स्थानीयवासीले लगाएका छन् । यसअघि चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जस्थित जमिनमुनि गाडिएको विद्युतको तारमा देखिएको खराबीका कारण असार ५ गतेदेखि अवरुद्ध भएको विद्युत् सेवा २ सातापछि शुरु भएको थियो । त्यसको महिनादिन नपुग्दै फेरि समस्या देखिएको हो । जमिनमुनिको तारमा देखिएको खराबी पत्ता लगाउन नेपालको प्रविधिले नसकेपछि खराबी पत्ता लगाउने मेसिन (केवल फल्ट फाइन्डिङ मेसिन) भारतबाट ल्याई सेवा शुरु गरिएको थियो । भारतीय सैनिक कल्याणकारी कोष र विद्युत् प्राधिकरणको लगानीमा सञ्चालित २०६७ सालबाट भरतपुर, चनौली, माडी ३३ केभी प्रसारण तथा ग्रामीण विद्युतीकरण आयोजनाले २०७३ साल कात्तिकमा माडीमा विद्युत् पु¥याइएको थियो । मंसिरबाट विद्युत् सेवा शुरु भएको माडीमा अहिले करिब चार हजार ग्राहक छन् । पटक–पटक जमिनमुनिको खराबीले यहाँका उपभोक्ता मारमा पर्दै आएका छन् ।


बिकास पौडेल
चितवन , साउन ६
चितवनको कालिका नगरपालिकामा रक्सीको मातमा छोराले बाबुको हत्या गरेका छन् । कालिका नगरपालिका २ का  ५० बर्षीय स्थानीय भुमिनन्द दुलालको बुधबार आफ्नै घरमा हत्या भएको थियो । उनलाई उनकै छोरा अन्जन दुलालले कुटपिट गरेर ब्लेडको प्रयोग गरी हत्या गरेको प्रहरीको प्रारम्भिक अनुशन्धानबाट खुल्न आएको छ । मृतक दुलालको हत्याको आरोपमा अनुशन्धान गर्न प्रहरीले ५ जनालाई पक्राउ गरेको छ । प्रहरीले अन्जनसँगै मृतक दुलालको  श्रीमती वेलकुमारी दुलाल, माईली छोरी अन्जना दुलाल ,कान्छी छोरी अप्सना दुलाल र माइला ज्वाई टेकवहादुर वुढा क्षेत्रीलाई पक्राउ गरेर अनुसन्धान गरिरहेको  छ । पक्राउ परेका मृतक दुलालको छोरा अन्जनले बाबुसँग झगडा परेको र आफुले रक्सीको मातमा बाबुलाई कुटपिटसँगै व्लेडले काटेको प्रारम्भिक बयानमा स्वीकार गरेको इलाका प्रहरी कार्यालय रत्ननगरका प्रहरी नायव उपरिक्षक नारायण रञ्जितकारले जानकारी दिए । बिहिबार दिउँसो घटना भएता पनि प्रहरीलाई भने अपरान्ह मात्रै खबर आएको थियो । घटना भएको ३–४ घण्टासम्म पनी घरका सदस्यहरुले घटनाको बारेमा प्रहरीलाई खबर नगर्नुले घटना लुकाउन खोजीएको प्रहरीले अनुमान गरेको छ । घरका परिवारले प्रहरीलाई खबर नगरी मृतकको अन्तेष्टी गर्ने तयारी गरेको स्थानियले बताए । घटना हुदाँ सोही घरमै रहेकी मृतकको माइली छोरी र ज्वाइँले घटनाहुदाँ थाहाँ नपाएको भनेर प्रारम्भिक बयान दिएको र उनीहरुको बयान शंकास्पद रहेको प्रहरीले जनाएको छ । स्थानियहरुले भने सम्पत्तीको लोभमा घरका परिवारले मिलेर भुमिनन्दको हत्या गरेको आरोप लगाउदै दोषीहरुलाई कडा कारबाहीको माग गरेका छन् । मृतक दुलालको दाइ नन्द प्रसाद दुलालको किटानी जाहेरीको आधारमा प्रहरीले थप अनुसन्धान गरिरहेको छ ।  मृतक दुलालको शव पोष्टमार्टमको लागी भरतपुर अस्पतालमा राखिएको छ । पोष्टमार्टम रिर्पोट आएपश्चात् अनुसन्धान गरेर थप जानकारी आउने प्रहरीले बताएको छ ।


साउन ८ ।
बाख्रा पालन लक्षित कार्यक्रम अन्तर्गत आर्थिक बर्ष ०७३÷७४ मा चितवनका उत्कृष्ट ५ जना कृषकहरुले अनुदान रकम प्राप्त गरेका छन् । उनिहरुलाइ प्रति कृषक १ लाख २५ हजार रुपैंया भन्दा बढि रुपैंया अनुदान रकम दिइएको हो । अनुदान पाउनेहरुमा जगतपुर एग्रो प्रालि, जगतपुर बाख्रा फर्म, शक्तिखोरको निर्मला बाख्रा फर्म राप्तिको मनकामना पशुपालन फर्म र खैरहनिको जनकपुर बाख्रा फर्मले अनुदान पाएका हुन् । जगतपुर बाख्रा फर्मका सञ्चालक रुद्रनाथ उपाध्यायले १ सय ७० ओटा बाख्रा पालन गरेका छन् । गत आवमा करिब २ हेक्टर जग्गामा बर्षे घांस लगाउन जिल्ला पशु सेवा कार्यालय चितवनले अनुदान रकम उपलब्ध गराएको उनले वताए । उनलाइ बहु बर्षे घांस लगाउन ४० हजार रुपैंया अनुदान दिइएको पशु सेवा कार्यालयका बरिष्ठ पशुु चिकित्सक डा.डिल्लिराम सेढाईले जानकारी दिए । त्यस्तै बाख्राहरुको औषधिका लागि ३ पटकमा ३० हजार रुपैंया दिइएको उनले वताए । गोठ मिसन अन्तर्गत ५० हजार रुपैंया र जै विउमा अपुग शिर्षकमा ५ हजार रुपैंया प्राप्त भएको रुद्रनाथले जानकारी दिए । जिल्ला पशु सेवा कार्यालय चितवनको गोठ मिसन कार्यक्रम अन्तर्गत ४ किसानहरुले ४ लाख रुपैंया अनुदान पाएका छन् । भेडाबाख्रा कार्यक्रम अन्र्तगत जिल्लामा व्यवसायिक रुपमा बाख्रा पालन गर्न सो अनुदान दिएको कार्यालयका बरिष्ठ पशुु चिकित्सक डा.डिल्लिराम सेढाईले जानकारी दिए । उनीहरुलाई उन्नत जातका बाख्रा खरिद, गोठ सुधार, प्रजनन् योग्य बोका खरिद, व्यवसायिकसगैँ घांस खेती गर्न उक्त अनुदान दिएको उनले बताए । यस्तै आर्थिक बर्ष ०७३÷७४ मा बाख्रा पालन सम्बन्धि विभिन्न ५ ओटा कार्यक्रमबाट किसानहरुले ६० लाख ५० हजार रुपैंया अनुदान रकम प्राप्त गरि सकेका उनले बताए । सेढाईका अनुसार चिवतनमा बार्षिक ४२ सय मेट्रिक टन खसि बोकाको मासु उत्पादन हुंदै आएको छ । चितवनमा अन्य जिल्लाबाट समेत खसि बोका आउने साथै यहांबाट अन्य जिल्लामा समेत लैजाने भएकाले मासुको माग र पुर्ति एकै रहेको छ । कम्तिमा ५० ओटा बाख्रा पालन गर्ने किसानहरुले मात्रै बाख्रापालन सम्बन्धि अनुदान पाउने सेढाईको भनाइ छ ।

साउन ८ ।
बिषेश सुचनाको आधारमा गएको बजार अनुगमन टोलिले क्षेत्रपुरको साथीको फर्निचर उद्योग बन्द गरेको छ । पटक पटक निर्देशन दिंदा पनि अवैध रुपमा सञ्चालित भरतपुर महानगरपालिका २ क्षेत्रपुरको साथीको फर्निचर उद्योग बन्द गरिएको हो । रमेश कुमार श्रेष्ठले चलाएको साथीको फर्नीचर उद्योग बिना दर्ता सञ्चालनमा आएकोले दर्ता प्रक्रिया पुरा नहुदा सम्म सञ्चालन गर्न नपाईने ब्यहोरा सहितको पत्र थमाएर फर्नीचर उद्योग बन्द गराएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय चितवनका बजार अनुगमन तथा निरिक्षण अधिकृत ओमनारायण शर्माले बताए । श्रेष्ठले आन्तरिक राजस्व कार्यालयबाट लिएको ब्यवसाय दर्ता प्रमाण पत्रमा घरायसी फर्निचरको खुद्रा बिक्री गर्ने मात्रै अनुमति दिईएको छ । त्यस्तै घरेलु तथा साना उद्योग कार्यालय चितवनले दिएको ब्यवसाय दर्ता प्रमाण पत्रमा पनि फर्नीचर खरिद बिक्री गर्ने उल्लेख गरेको छ । उनले नियम बिपरित क्षेत्रपुरमा उद्योग सञ्चालन गरि मुख्य सडकमा पसल गरी बिक्री गर्दै आएको भेटिएको शर्माले बताए । उनलाई उद्योग बन्द गर्ने ब्यहोराको पत्र बुझाउदा पत्र बुझन नमानेपछि वडा प्रहरी कार्यालय नारायणगढका प्रहरी निरिक्षक निराजन भट्टराइ सहितको टोली पुगेपछी पत्र बुझेका थिए । त्यस्तै टोलीले क्षेत्रपुरकै संबृद्धि फर्नीचर उद्योगलाई पनि सडक पेटिमा मेसिन राखेर सञ्चालन गरेको भेटिएपछि तत्कालै त्यहाबाट हटाएर स्थानियहरुलाई समस्या नहुने र हल्ला नहुने गरी उद्योग चलाउन निर्देशन दिएको छ । आफुहरुले दुबै उद्योगलाई पटक पटक ब्यवसायलाई प्रक्रिया पुरा गरि सञ्चालन गर्न खवरदारी गर्दा पनि अटेर गरेपछी बिना प्रक्रिया सञ्चालनमा आएको उद्योगलाई बन्द गराएको घरेलु तथा साना उद्योग चितवनका नायव सुब्बा नारायण त्रिपाठी ले बताए ।

साउन ०५ ।
जलाधार क्षेत्रको व्यवस्थापन गर्नको लागि स्थानीय स्तरबाट नै लागेमा लाभदायक हुनेमा चितवनका सरोकारवालाहरुले जोड दिएका छन् । हरियो वन कार्यक्रम अन्तरगत खगेरी खोला उपजलाधार क्षेत्रको संरक्षणका लागि योजना तर्जुमा कार्यक्रममा सहभागीहरुले नदीको मुहानदेखि प्रभावित सबै ठाउँमा संरक्षणको काम हुनुपर्ने बताए । साविकको दाहखानी गाविस, कालिका नगरपालिकाका केही क्षेत्र, रत्ननगर नगरपालिकाका केही भाग, भरतपुरको केही भागमा कार्यक्रम लागू भएकोले खगेरीको जलाधार संरक्षणको लागि उपभोक्ताहरुसँग छलफल गरिएको थियो । खगेरी खोलाका कारण विश्व सम्पदासूचीमा सूचिकृत बिसहजारी ताल समेत प्रभावित हुने भएकाले खोलाको व्यवस्थापनको लागि मुहानदेखि नै पहल हुनुपर्नेमा सामुदायिक वन उपभोक्ता महासंघ चितवनका अध्यक्ष सुरवीर पोखरेलले जोड दिए । खगेरी खोला र त्यसको सिंचित क्षेत्रमा खोलाको कारणले परेको प्रभावलाई नियन्त्रण गर्नको लागि योजना तर्जुमा गोष्टी महत्वपूर्ण हुने पोखरेलको भनाइ थियो । खोलाको तल्लो र उपल्लो तटिय क्षेत्रमा फरक फरक प्रकारको संरक्षणको कार्यक्रम ल्याउनुपर्नेमा पोखरेलले जोड दिए । योजना बनाउँदा खोलाले पार्ने गरेको प्रभाव, जोखिम, फाइदा तथा संरक्षणको क्रममा देखिने चुनौति जस्ता विषयलाई समेटिने दियालो परिवारका अध्यक्ष केदारनाथ खनालले बताए । जलाधार क्षेत्र व्यवस्थापन सम्बन्धी राज्य तथा स्थानीय तहको नीति तथा कार्यक्रममा समान बुझाइ बनाउनु समेत कार्यक्रमको उद्देश्य भएको खनालको भनाइ छ । जैविक विकासका साथै समुदायको आर्थिक विकासमा टेवा पुग्ने गरि कार्यक्रम बनाउने हरियो वन कार्यक्रमका शेखर बहादुर अधिकारीले बताए । खोलाको तल्लो तटिय र माथिल्लो तटिय क्षेत्रमा स्थानीय अनुकुलन कार्यक्रम, सशक्तिकरण तथा पहिरो नियन्त्रणको कामलाई एकीकृत रुपमा अगाडि बढाउने अधिकारीले बताए ।

कार्यक्रममा जिल्ला वन कार्यालय चितवन, जिल्ला भू–संरक्षण कार्यालय मकवानपुर, सामुदायिक वन उपभोक्ता समूह, चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज, खगेरी सिँचाई आयोजना, कार्यक्रम लागू भएका क्षेत्रका जनप्रतिनिधिहरुको सहभागिता रहेको छ । दुई दिनसम्म सञ्चालन हुने कार्यक्रममा जिल्ला भू संरक्षण कार्यालय चितवनका राजु दाहाल, सुक्ष्म जलाधार पहिचान र प्राथमिकीकरणका बारेमा नविन ढुंगाना, खोला खोल्सीहरुको पहिचानका बारेमा सुरेश भण्डारी तथा खानेपानीका मुहान तथा अवस्था पहिचानका बारेमा श्रवण बस्नेतले प्रस्तुतीकरण राख्नेछन् ।

More Articles ...

Sign up via our free email subscription service to receive notifications when new information is available.